Bilişim Hukuku

Bilişim Hukuku: Temel Düzenlemeler

Bilişim hukuku, internet, mobil uygulamalar, sosyal medya, e-ticaret ve dijital veri işleme faaliyetlerinden kaynaklanan hukukî ilişkileri düzenler. Bu alanda temel mevzuat; 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun bilişim suçlarına ilişkin bölümleri ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu‘dur.

İnternet Yayınları ve İçerik Kaldırma

5651 sayılı Kanun, içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcı gibi kavramları tanımlar. Kanunun 9. maddesi, kişilik haklarının internet yayınları ile ihlal edildiği iddiasıyla içeriğin kaldırılması ve/veya erişimin engellenmesi talebi için hâkim kararı usulünü düzenler. Hâkim kararı verildikten sonra karar, Erişim Sağlayıcıları Birliği üzerinden ilgili yer sağlayıcılara veya arama motorlarına iletilir. 9/A maddesi ise özel hayatın gizliliğinin ihlali durumlarında daha hızlı bir süreç öngörmektedir.

Bilişim Suçları

TCK’nın 243–246. maddeleri doğrudan bilişim suçlarını düzenler:

• Bilişim sistemine girme (m. 243): Hukuka aykırı olarak bilişim sistemine girilmesi veya orada kalınmaya devam edilmesi cezalandırılır.
• Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (m. 244): Veri bütünlüğüne veya sistem işleyişine zarar veren eylemleri kapsar.
• Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (m. 245): Başkasına ait banka veya kredi kartının sahibinin rızası olmadan kullanılması suçudur.
• Yasak cihaz veya program kullanma (m. 245/A): Bilişim suçlarının işlenmesine yönelik cihaz/programların temini, bulundurulması veya kullanılması.

Ayrıca internet üzerinden işlenen hakaret (TCK m. 125), tehdit (m. 106), özel hayatın gizliliğini ihlal (m. 134), haberleşmenin gizliliğini ihlal (m. 132) gibi geleneksel suçlar da dijital delil teknikleriyle kovuşturulur.

Kişisel Verilerin Korunması (KVKK)

6698 sayılı KVKK, Türkiye’deki kişisel veri işleme faaliyetlerinin temel çerçevesini belirler. Kanun; veri sorumlusu, veri işleyen, açık rıza, aydınlatma yükümlülüğü, veri güvenliği ve ilgili kişinin hakları gibi kavramları tanımlar. Veri sorumluları, belirli büyüklükteki veri işleme faaliyetleri için Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi’ne (VERBİS) kayıt olmakla yükümlüdür. Kurul, KVKK’ya aykırı davranışlar hakkında idarî para cezaları verebilir; ayrıca ilgili kişi Kuruma şikâyet başvurusu yapabilir.

E-Ticaret ve Mesafeli Sözleşmeler

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarının bilgi verme yükümlülükleri, ticari iletişim ve ticari elektronik iletilere (İYS üzerinden onay) ilişkin kuralları düzenler. Tüketici işlemlerinde 6502 sayılı TKHK ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uygulanır.

Dijital Delil ve Adli Bilişim

Ceza Muhakemesi Kanunu’na (5271) göre dijital veriler de delil niteliğinde kabul edilir. Bilgisayar, telefon ve dijital depolama ortamları üzerinde yapılacak aramalar CMK m. 134’e tabi olup özel usul kuralları içerir: kural olarak imaj alınması, ilgilinin hazır bulundurulması ve bütünlüğün hash değerleriyle korunması gibi adımlar izlenir. Uygulamada adlî bilişim raporları ispat aracı olarak sıklıkla kullanılır.