Boşanma Davasında Hukuka Aykırı Deliller Nelerdir?

Boşanma davasında hukuka aykırı deliller, kanuna veya kişilerin temel haklarına aykırı yöntemlerle elde edilen ve mahkeme tarafından hükme esas alınamayan delillerdir. Özellikle WhatsApp yazışmaları, gizli ses kayıtları, telefon mesajları, fotoğraflar ve sosyal medya içerikleri boşanma davalarında sıklıkla tartışma konusu olmaktadır.

Boşanma davalarında eşlerin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışları, aldatma, güven sarsıcı hareketler ve evlilik birliğinin temelinden sarsılması gibi iddiaların ispatlanması büyük önem taşır. Ancak bir delilin gerçeği ortaya koyması, onun mutlaka hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 189/2. maddesine göre:

“Hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.”

Bu nedenle boşanma davasında hangi delillerin yasak olduğu, eşin telefonundan alınan mesajların kullanılıp kullanılamayacağı ve gizli ses kayıtlarının delil niteliği somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Boşanma Davasında Hukuka Aykırı Delil Nedir?

Boşanma davasında hukuka aykırı delil, bir olayın ispatlanması amacıyla kullanılan ancak elde edilmesi sırasında hukuk kurallarının ihlal edildiği delildir.

Anayasa’nın 20. maddesinde özel hayatın gizliliği, 22. maddesinde ise haberleşmenin gizliliği güvence altına alınmıştır.

Eşlerin evli olması, birbirlerinin özel hayatını sınırsız şekilde araştırabilecekleri veya özel yazışmalarına izinsiz erişebilecekleri anlamına gelmez.

Örneğin eşin telefonuna casus yazılım yüklenmesi, WhatsApp hesabının gizlice takip edilmesi veya bulunduğu ortama dinleme cihazı yerleştirilmesi suretiyle elde edilen kayıtlar hukuka aykırı delil niteliğinde olabilir.

Boşanma davalarında delilin içeriği kadar, hangi yöntemle elde edildiği de önemlidir.

Boşanma Davasında Yasak Deliller Nelerdir?

Boşanma davasında yasak deliller, genel olarak hukuka aykırı şekilde elde edilen ve mahkemenin ispat değerlendirmesinde dikkate alamayacağı delilleri ifade eder.

Somut olayın özelliklerine göre aşağıdaki deliller hukuka aykırı kabul edilebilir:

• Eşin telefon şifresi kırılarak elde edilen mesajlar,
• WhatsApp hesabına izinsiz girilerek alınan yazışmalar,
• Telefona gizlice yüklenen casus yazılımlarla elde edilen kayıtlar,
• Ortak konuta veya araca yerleştirilen gizli dinleme cihazlarıyla alınan ses kayıtları,
• Eşin Instagram veya Facebook hesabına izinsiz erişilerek elde edilen mesajlar,
• Özel e-posta hesabının şifresi kırılarak ele geçirilen yazışmalar,
• Özel hayatın gizliliğini ihlal ederek elde edilen fotoğraf ve görüntüler.

Ancak bu örneklerin tamamı bakımından delilin elde ediliş koşulları ayrıca incelenmelidir.

Örneğin kişinin kendisine gönderilen mesajı mahkemeye sunması ile başka bir kişinin hesabına izinsiz erişerek mesajları ele geçirmesi aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Eşin Telefonundan Alınan Mesajlar Boşanma Davasında Delil Olur mu?

Eşin telefonundan alınan mesajların boşanma davasında delil olarak kullanılıp kullanılamayacağı, mesajların elde ediliş yöntemine bağlıdır.

Eşlerden birinin diğer eşin telefonuna izinsiz erişmesi, şifresini kırması veya özel yazışmalarını gizlice takip etmesi hukuka aykırılık oluşturabilir.

Özellikle eşin haberi olmadan telefonuna yüklenen uygulamalar aracılığıyla mesajların ele geçirilmesi, özel hayatın ve haberleşmenin gizliliğini ihlal edebilir.

Buna karşılık kişinin kendisine gönderilen mesajları mahkemeye sunması kural olarak farklı değerlendirilir.

Dolayısıyla eşin telefonunda bulunan her mesajın boşanma davasında delil olarak kabul edileceği söylenemez.

WhatsApp Mesajları Boşanma Davasında Delil Olur mu?

WhatsApp mesajları, boşanma davalarında en sık kullanılan dijital deliller arasındadır.

Özellikle aldatma, hakaret, tehdit, sadakat yükümlülüğünün ihlali ve güven sarsıcı davranışların ispatlanması amacıyla WhatsApp yazışmaları mahkemeye sunulabilmektedir.

Ancak WhatsApp yazışmalarının boşanma davasında delil olarak kabul edilebilmesi için hukuka uygun şekilde elde edilmesi gerekir.

Kişinin kendi telefonunda bulunan ve tarafı olduğu yazışmaları mahkemeye sunması ile eşinin WhatsApp hesabına izinsiz girerek mesajları ele geçirmesi farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Ayrıca WhatsApp ekran görüntülerinin gerçekliği, bütünlüğü ve ilgili kişilere aidiyeti de önemlidir.

Karşı tarafın mesajları inkâr etmesi durumunda, somut olayın özelliklerine göre dijital inceleme yapılması gerekebilir.

Silinen WhatsApp Mesajları Boşanma Davasında Delil Olur mu?

Silinen WhatsApp mesajlarının delil olarak kullanılabilmesi, mesajların hangi yöntemle elde edildiğine ve doğrulanabilir olup olmadığına bağlıdır.

Hukuka aykırı yöntemlerle ele geçirilen veya güvenilirliği belirlenemeyen mesajların mahkeme tarafından dikkate alınmaması mümkündür.

Bu nedenle silinmiş mesajların elde edilmesi amacıyla eşin telefonuna izinsiz erişilmesi veya casus yazılım kullanılması hukuki sorumluluk doğurabilir.

Gizli Ses Kaydı Boşanma Davasında Delil Olur mu?

Gizli ses kayıtlarının boşanma davasında delil olarak kullanılması, kaydın elde ediliş koşullarına göre değerlendirilir.

Kural olarak kişilerin özel konuşmalarının bilgileri dışında kaydedilmesi, özel hayatın ve haberleşmenin gizliliği bakımından hukuka aykırılık oluşturabilir.

Özellikle eşin bulunduğu ortama gizlice dinleme cihazı yerleştirilmesi veya telefonuna ses kaydı yapan bir program yüklenmesi suretiyle elde edilen kayıtlar hukuka aykırı kabul edilebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.12.2018 tarihli, 2017/3024 Esas ve 2018/13969 Karar sayılı kararında, ortak konuta ve eşin kullandığı araca bilgisi dışında ses kayıt cihazı yerleştirilerek elde edilen kayıtların hukuka aykırı olduğu değerlendirilmiştir.

Bununla birlikte her ses kaydının hukuki niteliği somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.

Kayıt alma amacı, konuşmanın gerçekleşme koşulları ve delilin başka şekilde elde edilip edilemeyeceği gibi hususlar önem taşıyabilir.

Aldatma Mesajları Boşanma Davasında Delil Olur mu?

Aldatma iddiasının ispatlanması amacıyla WhatsApp mesajları, sosyal medya yazışmaları, fotoğraflar ve diğer dijital içerikler mahkemeye sunulabilmektedir.

Ancak aldatma mesajlarının boşanma davasında delil olarak kullanılabilmesi için hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmaları gerekir.

Türk Medeni Kanunu’nun 161. maddesinde zina özel bir boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir.

Zina düzeyine ulaşmayan ancak sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlar ise somut olayın özelliklerine göre Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesi kapsamında değerlendirilebilir.

Eşin başka biriyle yaptığı yazışmaların aldatma iddiasını desteklemesi, mesajların hukuka aykırı şekilde elde edilmesini kendiliğinden meşru hale getirmez.

Üçüncü Kişinin Gönderdiği Aldatma Mesajları Delil Olur mu?

Boşanma davalarında zaman zaman eşin üçüncü kişilerle yaptığı yazışmalar, bu kişiler tarafından diğer eşe gönderilmektedir.

Bu durumda yazışmaların hukuka uygun şekilde elde edilip edilmediği, mesajları gönderen kişinin yazışmanın tarafı olup olmadığı ve içeriklerin gerçekliği değerlendirilmelidir.

Örneğin üçüncü kişinin tarafı olduğu yazışmaları eşlerden birine göndermesi ile başka bir kişinin hesabına izinsiz girerek mesajları ele geçirmesi aynı değildir.

Bununla birlikte üçüncü kişi tarafından gönderilen her mesajın otomatik olarak hukuka uygun delil kabul edileceği de söylenemez.

Delilin elde edilme biçimi, haberleşmenin gizliliği ve somut olayın özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Instagram ve Facebook Mesajları Boşanma Davasında Delil Olur mu?

Instagram, Facebook ve diğer sosyal medya platformlarındaki mesajlar boşanma davalarında delil olarak kullanılabilir.

Ancak bu mesajların hukuka uygun şekilde elde edilmesi gerekir.

Herkese açık sosyal medya paylaşımlarının delil olarak sunulması ile eşin özel hesabına izinsiz girilerek mesajlarının ele geçirilmesi farklıdır.

Özellikle sosyal medya hesaplarının şifrelerinin kırılması veya hesaplara gizlice erişilmesi suretiyle elde edilen mesajlar hukuka aykırı delil niteliğinde olabilir.

Bunun yanında ekran görüntülerinin gerçekliği ve ilgili kişilere ait olup olmadığı da değerlendirilmelidir.

Boşanma Davasında Hukuka Aykırı Deliller Hakkında Yargıtay Kararları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2017/3024 E., 2018/13969 K.

Yargıtay, eşin bilgisi dışında ortak konuta ve kullandığı araca ses kayıt cihazı yerleştirilerek elde edilen kayıtların hukuka aykırı delil olduğunu değerlendirmiştir.

Bu karar, gizli dinleme cihazlarıyla elde edilen kayıtların boşanma davalarında kullanılmasına ilişkin önemli bir örnektir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2022/1633 E., 2022/3801 K.

Kararda, dijital delillerin hukuka uygun şekilde elde edilip edilmediğinin değerlendirilmesi gerektiği üzerinde durulmuştur.

Delilin hukuka uygunluğu ve güvenilirliği, mahkemenin ispat değerlendirmesi bakımından önem taşımaktadır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/4207 E., 2024/2433 K.

Karara konu uyuşmazlıkta, eşin telefonuna dinleme programı yüklenerek elde edilen görüşme kayıtlarının hukuki niteliği gündeme gelmiştir.

Hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen kayıtların zina iddiasının ispatında kullanılması bakımından delil yasağı değerlendirilmiştir.

Not: Kararların tam metinleri ve somut olayları yayımlanmadan önce doğrulanmalıdır.

Hukuka Aykırı Delil Sunulursa Ne Olur?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 189/2. maddesi gereğince hukuka aykırı olarak elde edilen deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.

Bu nedenle delilin dava dosyasına sunulmuş olması, hükme esas alınabileceği anlamına gelmez.

Hukuka aykırı delillerin kullanılması, boşanma davasında kusur belirlemesini ve buna bağlı tazminat taleplerini etkileyebilir.

Ayrıca delilin elde edilmesi sırasında gerçekleştirilen eylemler, somut olayın özelliklerine göre cezai sorumluluk da doğurabilir.

Boşanma Davasında Hukuka Aykırı Deliller Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davasında hangi deliller kabul edilmez?

Hukuka aykırı şekilde elde edilen deliller HMK m. 189/2 gereğince dikkate alınamaz. Özellikle izinsiz erişim, casus yazılım veya gizli dinleme cihazlarıyla elde edilen kayıtlar hukuka aykırılık oluşturabilir.

Eşimin WhatsApp mesajlarını mahkemeye verebilir miyim?

Mesajların nasıl elde edildiğine bağlıdır. Eşin hesabına izinsiz girilerek elde edilen mesajlar hukuka aykırı kabul edilebilir.

Eşimin beni aldattığını gösteren ses kaydı delil olur mu?

Ses kaydının hukuki niteliği, kaydın elde edilme yöntemi ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Eşimin telefonundaki fotoğraflar delil olur mu?

Fotoğrafların hukuka uygun şekilde elde edilmesi gerekir. Telefonun şifresinin kırılması veya özel verilere izinsiz erişilmesi suretiyle elde edilen fotoğraflar hukuka aykırı kabul edilebilir.

Hukuka aykırı delile itiraz edilebilir mi?

Evet. Taraflar, dosyaya sunulan delilin hukuka aykırı şekilde elde edildiğini ileri sürebilir. Mahkeme de delilin hukuka uygunluğunu kendiliğinden değerlendirmelidir.

Sonuç olarak;

Boşanma davasında hukuka aykırı deliller, davanın sonucunu doğrudan etkileyebilecek önemli bir hukuki konudur.

WhatsApp yazışmaları, telefon mesajları, gizli ses kayıtları, fotoğraflar ve sosyal medya içerikleri boşanma davalarında delil olarak sunulabilse de bunların hukuka uygun yöntemlerle elde edilmesi gerekmektedir.

Özellikle aldatma ve sadakat yükümlülüğünün ihlali iddialarında delillerin hukuki niteliğinin doğru değerlendirilmesi önemlidir.

Gaziantep boşanma avukatı Av. Dilber Çiftçi Koyuncu, çekişmeli boşanma davaları, zina nedeniyle boşanma ve aile hukuku uyuşmazlıklarında hukuki hizmet sunmaktadır.

Boşanma davalarında delillerin hukuka uygunluğu ve ispat sürecine ilişkin değerlendirme yapılması, olası hak kayıplarının önlenmesi bakımından önem taşımaktadır.

 

Bu konuda aşağıdaki yazılarımızı da okuyabilirsiniz:

Aldatma Nedeniyle Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Sosyal Medya Kayıtları Boşanma Davasında Delil Olabilir mi?